Vonk, marxistische media voor de arbeidersbeweging

Zeer binnenkort verkiest Animo, de jongerenbeweging van de SP.a, een nieuw nationaal bestuur. Dit gebeurt op zaterdag 10 november in Brussel. In het kielzog van de gooi van Erik De Bruyn naar het voorzitterschap van de moederpartij, hebben binnen Animo ook verschillende ‘rode' jongeren de handschoen opgenomen. Onder hen bevindt zich Bart Wolput. Hij is kandidaat voor het bestuur van Animo. In een gesprek met de redactie geeft hij zijn visie over de toekomst van een socialistische jongerenbeweging.

Ik kom uit een sociaal warm nest. Thuis zijn ze overtuigde ACW'ers - wat in mijn ogen ook socialisten zijn - en arbeiders, of liever gezegd loontrekkenden. Mijn moeder is zelfs een vakbondsvrouw met échte ballen aan haar lijf. Dus sociale discussies zijn sowieso schering en inslag hier. Het sociale aspect is als het ware met de paplepel ingelepeld.

Na jarenlang reeds passief lid te zijn van Animo en SP.a, was de tijd rijp om me er in te gooien. Des te meer aangezien het mijn laatste jaar als student ging zijn en ik me sociaal en strijdvaardig wou engageren. Waarom niet ineens de sociale ideologie uitdragen op het grootste socialistische jongerenschavot, dacht ik? Roepen dat het tijd is voor verandering doe je immers niet tegen een boom in de wei - zoals klein-links wel doet, jammer van de verloren stem -, maar dicht bij de bron, met z'n allen. Alleen zo kun je iets daadwerkelijk veranderen in onze logge bureaucratische maatschappij op middenlange termijn.

Ik hoor heel veel geluiden van peter- en metersystemen, regionale verantwoordelijken enzovoort enzovoort. Allemaal schoon en wel, maar hier waren grote gebreken aan. Om nog meer te zeggen, het was in bepaalde regio's een absolute flop. Het is immers niet evident om als vrijwillige bestuursleden op constante wijze in contact te blijven met je provincie. Daarvoor is het aantal bestuursleden te beperkt en sommige regio's te verspreid. Waarom niet het bestuur uitbreiden met actieve militanten? Om al maar te beginnen met elke kandidaat-bestuurder op te nemen in het bestuur en een specifieke regio mee te geven.

Daarnaast ben ik voornamelijk een man van de actie. We moeten roepen, schreeuwen, opstappen. Zelfs kritiek op onze grote broer SP.a moest meer aan de orde zijn afgelopen jaren, en ook in de toekomst moet dit kunnen. Maar niet voor meer fuifzalen, of goedkopere autoverzekeringen, of de boycot van Total wegens Birma. Het mag uiteraard een onderdeel zijn, maar niet de pijler. Het zijn ook niet de problemen waar de gewone jongeren vandaag de dag met sukkelen. Waar sukkelen ze wel mee? Betaalbare energie en wonen, rechtvaardig werkbehandeling en geen herhaalde interimcontracten waarmee men geen anciënniteit kan opbouwen, een betaalbare gezondheidszorg en onderwijs, maar ook hun pensioen later, hun armoede en hoge werkloosheid! 

Als laatste punt, ga ik uit eigen ervaring spreken. Reeds vier jaar ben ik passief lid van zowel Animo als SP.a. Buiten een paar onpersoonlijke uitnodigingmails voor nationale evenementen, heb ik nooit iets van de partaaj - laat staan lokale afdelingen - gehoord. Hoe kun je een "brede" basis en partij uitbouwen als je nog geeneens je eigen leden aanhaalt? Je moet weten dat veel jongeren en ouderen geen actieve SP.a'ers en Animoos kennen, en dat is een enorme drempel. Ook voor mij was dat het geval en ik ben verre van een asociale mens.

Wat moeten we niet doen? Het oprichten van een Animo-afdeling in elke SP.a-gemeente, dat haalt niks uit. Het motiveert immers niet als je maar met twee actievelingen bent, dit is vooral in de landelijke gemeentes het geval. Hoewel elke opstart sterk gesteund moet worden, kan men beter beginnen met concentratiepunten in die landelijke gebieden. Dus dat wil zeggen dat de mensen van die afdeling verantwoordelijk zijn voor hun stad en aangrenzende gemeentes. Nu is het de taak van Animo Nationaal om Animo- en SP.a-jongerenlijsten op te stellen en door te sturen naar de lokale afdelingen. De taak van de lokale afdeling is het aanhalen en activeren van passieve leden, door persoonlijk langs te gaan. Ongetwijfeld zorgt dit voor minstens een verdubbeling van de actievelingen. We moeten dus werken aan onze basis en weggaan van het mandaatsocialisme. In ruil organiseren we nationale acties, ondersteunen lokale acties, voor de zaken die de jongeren echt aanbelangen. Maar daarnaast ook ontspannende evenementen, zodat iedereen zijn gading kan vinden. Hoe meer mensen we kunnen mobiliseren, hoe beter men zal luisteren. Daarnaast zijn het allemaal PR-persoontjes, die een vurig rood en geïnformeerd verhaal verspreiden onder bevolking. We moeten dus ook onze standpunten veel beter inhoudelijk onderbouwen.

Hoewel ik me als passief lid ook in slaap had gewiegd door mooie woordjes als "meer jobs", evalueer ik de laatste jaren als triestig, desolaat en alles behalve socialistisch. Het optrekken van de gezondheidszorg was nog een laatste stuiptrekking om het afgelopen bewind weer goed te kunnen praten. Het derdewegsocialisme ging echter frontaal op zijn bek en de gewone loontrekkende kan zich niet in het afgelopen beleid vinden. Ze waren Paars beu omdat ze steeds meer in de kou bleven staan. Wie aanvaardt nu het veel te strenge activeringsbeleid van 50+ of het Generatiepact dat veel te liberaal is? Of de steeds groeiende winsten van de geliberaliseerde energiemarkt, met aan de overkant sterk stijgende energieprijzen. Winsten bij de grote bedrijven, met daar tegenover een enorme loondruk en onderwaardering van de waardevermeerdering van arbeid. Wonen is onbetaalbaarder dan ooit, maar men heeft te veel schrik voor prijsquota's voor bouwgronden of een vermogenbelasting.

Links en terug naar de basispijlers! Om terug te komen op het betaalbaar wonen. Vind nu maar eens als jongere - om als Animolid te spreken - een betaalbare woning. In deze tijden van ondermaatse investering in sociale huisvesting (jaarlijks komen er slechts 1225 bij) wordt de wachtlijst van 70.000 gezinnen voor een sociale woning binnen ten vroegste 65 jaar opgelost. Je staat er dan mooi als jongeman of -vrouw. Dus moet je huren op de private markt, wat enorm duur is en een leegloop van het budget. Naar waar gaat die huur? Naar de hogere middenstand en het grootkapitaal, dat slapend rijk wordt op kap van de arbeid van de werkende jongeren en mensen. 

Een huis kopen ligt al helemaal buiten de mogelijkheden voor veel starters. De maximum woonlening die men tegenwoordig krijgt van de bank als jong gezin van twee verdieners is nog niet genoeg om een bouwgrond van een bescheiden 7,5 are te kopen (6 miljoen frank in Geel). Onze middenklasse - de loontrekkenden - verarmt zienderogen en steeds meer mensen vallen uit de boot. Zelfs een goede, gediplomeerd verdiener zal voor een soortgelijk huis als zijn ouders tot zijn 65ste moeten afbetalen, waar zijn ouders als arbeiders al op 50-jarige leeftijd een eigen huis hadden. Dit terwijl de vastgoed in 2003 nog 28 miljard euro winst draaide. Dit terwijl 80 procent van de bouwgronden puur speculatief zijn en met opzet braak blijven zonder het doel om deze binnen de twintig jaar te bebouwen. Ongehoord!

Daarnaast is de verdubbeling van de armen van 7 naar 14,4 procent in de laatste tien jaar een evenaring van het armoedecijfer van de USA (15 procent). Zelfs op de HDI (Human Development Index) zakken we weg van een zesde plaats in 2004 naar een dertiende plaats in 2006. Dit is volledig te wijten aan het halfzachte derdewegsocialisme en het vrijspel van het perverse neoliberalisme dat de volledige vrije markt verdedigt en privatisering voorstelt alsof het allemaal goedkoper wordt. Dan durven we nog te prediken dat ons sociaal systeem het heilige is, terwijl we het steeds meer uithollen. Intussen roepen de liberalen steeds harder dat onze pensioenen niet te betalen zijn. Maar er is wel geld genoeg voor een notionele interestaftrek en verlaging van de vennootschapsbelasting van 44 procent naar 34 procent. Of voor de fiscale aftrekbaarheid van onder andere pensioensparen, dat maar 45 procent van de bevolking ten goede komt, terwijl pensioen een collectieve verantwoordelijkheid is en de loontrekkenden al genoeg afgedragen hebben in hun leven. Een kordaat antwoord van Animo en alle socialisten is nodig. We moeten af van dat derdewegsocialisme dat niet meer op zijn plaats is.

Deze heb ik reeds aangehaald. Betaalbare energie en wonen, rechtvaardige werkbehandeling en geen herhaalde interimcontracten waarmee men geen anciënniteit kan opbouwen, een betaalbare gezondheidszorg en onderwijs, maar ook hun pensioen later, hun armoede en hoge werkloosheid! 

Socialisme is niet tegen de economie. Laat ons aub dat rechtzetten. Wij, socialisten, beseffen maar al te goed dat een goeddraaiende economie essentieel is, zowel voor ons, als voor onze sociale zekerheid. Maar we staan nu reeds op de vierde plek van de meeste buitenlandse investeringen in Europa. Nu liggen er weer lastenverlagingen (lees extra winsten voor de toplaag van onze bevolking) op de regeringstafel om meer buitenlandse investeerders aan te trekken. Moeten we dan persé eerst staan? We moeten zorgen dat onze economie draait. Punt. Het heeft geen zin om de beste economie te hebben, waar langs de andere kant steeds meer mensen uit de boot vallen en betaalbaar wonen, energie, gezondheidszorg al lang een fabel is. Of waar steeds meer gepensioneerden onder de armoedegrens duiken. De beste economie? Voor wie, vraag ik me dan af.

Socialisme is voor mij zeer gemakkelijk te omschrijven: gelijke kansen voor iedereen. Maar dat wil zeggen gelijke kansen op betaalbaar wonen, energie, onderwijs, voldoende pensioen, werk. Als men gewoon de ogen open trekt voor de harde feiten, ziet men perfect in dat dit verre van het geval is. Terwijl onze buurlanden een vermogensbelasting heffen, zijn wij een fiscaal paradijs voor het grootkapitaal. 66 van de 500 rijkste Nederlands komen om die reden in België wonen en hun aantal stijgt elk jaar. Mijn werk zal pas gedaan zijn als er echte gelijke kansen op die basisbehoefte zijn en arbeid opgewaardeerd wordt. Dat je als gepensioneerde geen schrik moet hebben dat je je dokter niet kan betalen. Dat je als student kunt terugvallen op de overheid. Dat je als loontrekkende je een eigen huis kan betalen. Socialisme back to the basics.

Absoluut niet. Maar even een kleine kanttekening: ik ben absoluut geen communist. Staatssocialisme (communisme dus) is een maatschappijvorm die niet werkt. Ik ben als pacifist ook absoluut tegen totalitaire regimes, die ondemocratisch geïnspireerd zijn en vrijemeningsuiting onderdrukken, dikwijls met gebruik van repressie en geweld.

Dit wilt echter niet zeggen dat er geen punten zijn waar we van kunnen leren. Zo ben ik enorm voorstander van een economische democratie. Zelfs Sarkozy, toch niet direct symbool voor links, heeft dankzij de fusie van Suez en Gaz de France (Frankrijk is met 35 procent de grootste aandeelhouder van het fusiebedrijf) een zeer grote invloed gekregen op het Franse nationale energiebeleid, dit tegen de zin van de topmannen van Suez. In België - onder half zacht socialistisch bewind - zien we een tegenovergestelde beweging van volledige privatisering van de energiemarkt. Wat zie je? Enorme prijsstijgingen, een totaal ondermaatse investering in innovatief onderzoek naar duurzame energie en 970 miljoen euro dat in dividenden naar de aandeelhouders is uitgekeerd in 2006. Hoe duurzaamheid en de gewone mens moeten boeten voor de winstideologie van neoliberale bazen en aandeelhouders. Dat voor een basisbehoefte! Ongehoord! Een dure energieprijs is trouwens ook schadelijk voor onze economie. De privatisering van de energiemarkt is dé grootste fout van het afgelopen beleid.

Ik ben dus niet voor volledige nationalisatie van alle sectoren, maar ben er absoluut van overtuigd dat indien alle betrokken partijen in onze economie een rechtstreekse democratische inbreng hebben in de bedrijfspolitiek (een partiële niet-agressieve nationalisatie) dat we zekerheid en rechtvaardigheid kunnen creëren voor de loontrekkende en eerlijke prijzen kunnen afdwingen voor de consument, zonder dat onze economie er hoeft onder te lijden, integendeel. Een ware economische democratie dus. Zeker voor basisbehoeftensectoren moet dit gebeuren, aangezien het ons allemaal aanbelangt.

Prachtig en de tijd was rijp, of liever gezegd overrijp. Zijn verhaallijn sluit nauw aan bij de mijne, ik heb er van geleerd en het is een sympathieke gast daar boven op. Nu is het aan SP.a Rood om zich te organiseren binnen de partij. Een luide linkse stem blijft nodig. Nu meer dan ooit!

Er is nog zoveel te vertellen. Maar als ik even reclame mag maken voor mijn politieke blog: bartwolput.blogspot.com.

Het is tijd dat alle loontrekkenden weer aan één zeel trekken en de neoliberale tendens in Europa, de wereld en in België een halt toeroepen en er een internationaal socialisme tegenover zetten, zodat er weer een echte democratie komt. Samen voor een rechtvaardige toekomst en échte gelijke kansen. "Loontrekkenden aller landen, verenig u." Om een oude quote uit de citatentrommel te toveren.